Revalidatie bij Multiple Sclerosis

Ondanks het feit dat er steeds meer bewijzen zijn dat revalidatie en lichaamsbeweging doeltreffend zijn voor mensen met MS ( Multiple Sclerosis), worden deze middelen nog steeds niet volledig benut voor het beheersen van met name MS-vermoeidheid.

Lichaamsbeweging en vermoeidheid

Vroeger kregen mensen met MS het advies rust te houden om zo verergering van MS-symptomen te voorkomen. Recente studies tonen aan dat lichaamsbeweging/revalidatietherapie geen kwaad kan bij MS en dat revalidatie zelfs de vermoeidheid vermindert.

Verschillende soorten lichaamsbewegingen zijn getest (cardiotraining, weerstandstraining, medische training therapie, revalidatietherapie, hydrotherapie), met over het algemeen positieve resultaten voor wat betreft het gevoel van vermoeidheid en de kwaliteit van leven met MS.

De ervaring leert dat het vaak lastig is voor MS patiënten met trainen te beginnen en dit lange tijd vol te houden. De toegang tot oefenruimtes is vaak beperkt en de onmogelijkheid om sommige apparaten te gebruiken kan frustrerend zijn. De geadviseerde intensiteit en de standaardduur van de oefeningen zijn ook vaak niet geschikt voor patiënten met MS. In veel gevallen is daarom een op maat gesneden revalidatieprogramma nodig dat past bij de behoefte van de individuele patiënt.

Wanneer iemand met revalidatietherapie begint, kan dit een tijdelijke verslechtering van de MS-symptomen geven. Ook is vermindering van de vermoeidheid niet direct voelbaar. Dit kan ertoe leiden dat mensen met de revalidatiebehandeling stoppen. Jammer, want door aanpassing van de intensiteit en duur van de revalidatieoefeningen wordt de training steeds beter verdragen. Omdat MS-vermoeidheid van dag tot dag verschilt, of zelfs varieert binnen de dag, kan het echter lastig zijn de dagelijkse therapie oefeningen vol te houden. Daarom moet een revalidatiebehandeling constant worden aangepast aan de mogelijkheden van iedere afzonderlijke patiënt op ieder moment.

Revalidatiebehandelingen

Bij de behandeling van MS wordt onderscheid gemaakt tussen symptomatische behandelingen en behandelingen die het verloop van de ziekte beïnvloeden.

Symptomatische behandelingen

Symptomatische behandelingen zijn gericht op het bestrijden van de acute verschijnselen tijdens een aanval, of op hinderlijke klachten die in het verloop van de ziekte kunnen ontstaan zoals bijvoorbeeld spasmen of urine-incontinentie. Vaak worden hiervoor medicijnen gebruikt, maar ook hulpmiddelen kunnen worden ingezet.

Een aanval bij MS kan vrij plotseling ontstaan en afhankelijk van de ernst van de verschijnselen kan behandeling met methylprednisolon worden gegeven. Het doel hiervan is de duur van de aanval te verkorten. Het uiteindelijke herstel wordt er echter niet door beïnvloed.

Behandelingen die het beloop van de MS beïnvloeden

Hierbij wordt geprobeerd het optreden van nieuwe MS aanvallen te verminderen en geleidelijke achteruitgang op de lange termijn te beperken. Het is tot op heden niet mogelijk MS te genezen of tot stilstand te brengen. Omdat het verloop van MS per patiënt nogal kan verschillen, wordt bij elke patiënt in overleg met de neuroloog en de revalidatiearts de behandeling individueel bepaald.

Revalidatie

Revalidatietherapie omvat allerlei soorten behandelingen die tot doel hebben iemand te helpen om zo goed mogelijk te functioneren en een optimale levenskwaliteit te bereiken. In ons revalidatiecentrum MedifitReha bieden wij zowel klinische (met opname en 24 uur medische zorg) als poliklinische revalidatie.

Drie fasen van de revalidatie

Een revalidatieperiode heeft als doel mensen met MS te helpen weer zo zelfstandig mogelijk te leren functioneren. Zo’n periode bestaat uit drie fasen:

1.Observatie
Tijdens de observatieperiode worden uw mogelijkheden, beperkingen en dagelijks functioneren zo goed mogelijk in kaart gebracht. Aan het einde van die periode maken de behandelaars onder leiding van de revalidatiearts samen met u een revalidatiebehandelplan, waarin haalbare doelen worden gesteld. Dat behandelplan bespreekt de revalidatiearts met u.

2.Behandeling
Gedurende de behandeling wordt gewerkt aan de doelen die gesteld zijn. Iedere week bespreekt het behandelteam, onder begeleiding van de revalidatiearts, de voortgang van de behandeling en wordt het behandelplan zo nodig bijgesteld. Dat wordt daarna met u doorgesproken. De duur van de behandeling varieert per persoon. Behalve individuele behandelingen kunnen tijdens het revalidatieproces ook groepstherapieën plaatsvinden in de oefenzaal of in ons zwembad.

3.Afronding
In de afronding bereidt u zich voor op de periode na de behandelingen in het revalidatiecentrum. In deze fase werken wij meer en meer toe naar uw zelfredzaamheid. Tijdens het eindgesprek met de revalidatiearts ontvangt u een overdrachtsrapport voor eventuele voortzetting van de revalidatie in uw eigen land.

Behandelaars

Tijdens de revalidatieperiode kunt u te maken krijgen met verschillende behandelaars. Die werken onder leiding van de revalidatiearts samen in het revalidatieteam. De behandelaars behandelen u vanuit verschillende invalshoeken, vullen elkaar aan en versterken elkaar.

Bij het revalidatieproces kunnen verschillende disciplines betrokken zijn, zoals: een revalidatiearts, neuroloog, fysiotherapeut, ergotherapeut, logopedist, cognitief therapeut, psycholoog, neuropsycholoog, podoloog, orthopedist en vele anderen. Revalidatie professionals werken in een team en zij overleggen met andere specialisten, zoals de neuroloog en de huisarts, om zo de continuïteit van de zorg te waarborgen.

Wat kan revalidatie betekenen bij vermoeidheid?

Mensen met MS leren omgaan met vermoeidheid betekent het geven van leefstijladvies en niet-farmacologische interventies, dikwijls in de vorm van revalidatie door een fysiotherapeut of een ergotherapeut. Zij kunnen bijvoorbeeld een revalidatieoefenprogramma ontwerpen, gebaseerd op de mogelijkheden en wensen van de individuele patiënt. Na de oefensessies kan de patiënt thuis verder oefenen of zelfstandig in een oefenruimte. Periodiek wordt bekeken of de aanbevelingen nog kloppen en of de oefeningen nog passen.

· Leren energie te besparen.

Aangezien mensen met MS vaak beperkte energie hebben, is het doel zo optimaal mogelijk gebruik te maken van die energie gedurende de dag. Het doel is de activiteiten die het belangrijkst en het meest veeleisend zijn, gereed zijn voordat de energie op is. Sommige van deze maatregelen kunnen ook de totaal beschikbare hoeveelheid energie vergroten.

· Bepalen welke hulpmiddelen nodig zijn om de energie die de dagelijkse activiteiten vereisen te verminderen.

Bijvoorbeeld een spalk, een wandelstok, of een rollator die ervoor kunnen zorgen dat de energie die nodig is om te lopen vermindert. Ook kunnen hulpmiddelen helpen om het verlies aan handkracht of beweeglijkheid te compenseren.

· Veranderingen aanbevelen.

Dit kunnen veranderingen zijn in huis, aan de auto of op de werkplek. Ze hebben tot doel het uitvoeren van de dagelijkse activiteiten gemakkelijker te maken.

Conclusie

Vermoeidheid is een van de meest voorkomende symptomen van MS en kan invaliderend werken. Hoewel de oorzaak van MS nog niet volledig bekend is, is er wetenschappelijk bewijs dat oefening en verandering van levenshouding voordeel opleveren. Revalidatie kan hierbij helpen en ervoor zorgen dat mensen met MS een betere invulling van hun dagelijks leven krijgen.

Revalidatiemogelijkheden

In revalidatiecentrum MedifitReha hebben wij jarenlange ervaring met het revalideren van MS-patiënten, zowel klinisch als poliklinisch. Ons revalidatieprogramma is een op maat gesneden multidisciplinair programma met aandacht voor de individuele situatie van iedere MS-patiënt.

Revalidatiezorg bij MedifitReha wordt uit het basispakket vergoed door alle Nederlandse zorgverzekeraars. U hoeft dus niet aanvullend verzekerd te zijn. Hiervoor is wel een indicatiestelling / verwijzing van een revalidatiearts nodig.